Strona główna

Gmina Gorlice

Edukacja »

„Zamurowani. Eingemauert”

„Zamurowani. Eingemauert”

Ja, mur, już moją odegrałem rolę,
A ukończywszy, ja, mur, odejść wolę.

William Shakespeare, Sen nocy letniej , akt V, Sc.1



Taką nazwę nosi projekt zrealizowany w Zespole Szkół w Ropicy Polskiej upamiętniający jedno z ważniejszych wydarzeń w kontekście najnowszej historii europejskiej, mianowicie 25. rocznicę upadku Muru Berlińskiego. Wydarzenie to miało duży wpływ na losy i kształt współczesnych państw europejskich, dlatego postanowiliśmy rozbudzić zainteresowanie uczniów historią Niemiec, przemianami demokratycznymi w Europie po 1989r, motywem muru w ludzkiej mentalności, w europejskiej kinematografii, sztuce, muzyce. Naszym celem było kształtowanie postaw tolerancji, kompetencji interkulturowych, świadomości historycznej i społecznej młodego pokolenia, zwalczanie ksenofobii, nacjonalizmu, ciasnoty umysłowej.

Mur odszedł…ale od jego zniknięcia w zakurzonych kartach historii człowiek wcale nie przestał budować murów oddzielających jednych ludzi od drugich. Kiedyś był jeden mur, który zamurował Berlińczyków – symbol, miejsce oporu i cierpienia. Dziś jest wiele murów – mniej symbolicznych, mniej znanych, ukrytych, ale zbudowanych z tej samej mieszanki nienawiści, strachu i braku wyobraźni. Realizując działania projektowe staraliśmy się znaleźć odpowiedzi na nurtujące nas dzisiaj pytania: w jakim stopniu urzeczywistniły się nadzieje, którymi dwadzieścia pięć lat temu żył świat. Czy dzisiejszy świat stał się może bardziej otwarty i bezpieczny… czy współczesna Europa zrezygnowała z granic… czy mur naprawdę odszedł. Czy dzisiaj doceniamy wolność.

Do realizacji zaplanowaliśmy wiele działań. Podczas warsztatów historycznych uczniowie poznali zagadnienia związane z losami Niemiec po Konferencji Poczdamskiej. W cyklu „Szkoła czyta” uczniowie szkoły podstawowej usłyszeli opowieść pt. „Esterhazy. Historia o zającu” - bardzo małym zającu, który wyrusza do Berlina w poszukiwaniu dużej żony a uczniowie gimnazjum przeczytali wybrane opowiadania z antologii „1989. Dziesięć opowiadań o burzeniu murów”, która powstała w 2009 r. jako międzynarodowy projekt i na którą składają się opowiadania współczesnych pisarzy z Czech, Francji, Hiszpanii, Niemiec, Polski, Rosji, Węgier i Włoch oraz Niemiec. Noc Kina Niemieckiego była okazją do obejrzenia słynnych dzieł ukazujących ducha tamtych czasów. W listopadzie uczniowie przyglądnęli się bliżej East Side Galery - temu jakże istotnemu elementowi pejzażu miejskiego Berlina. Szperając w Internecie obejrzeli pozostałości Muru Berlińskiego – poznali ich wymiar krajoznawczy, urbanistyczny i turystyczny. Rozpoczęły się prace nad rekonstrukcją fragmentów muru i dzieł artystów miejskich z Berlina. W szkole cegła po cegle wyrósł w krótkim czasie wysoki mur. Ciekawym eksperymentem, który udało nam się przeprowadzić było stworzenie niewidzialnego muru, dzielącego uczniów szkoły, jak niegdyś mur Berlińczyków na obywateli RFN i NRD. Izolacja pozwoliła młodzieży na intuicyjne odczucie, z jakim zniewoleniem mieli do czynienia mieszkańcy Berlina. Po zakończonym eksperymencie młodzież dzieliła się spostrzeżeniami.

Ukoronowaniem projektu było spotkanie uczestników projektu oraz wielu zaproszonych gości, podczas którego podsumowano działania, osiągnięte cele i sprawdzono, czy znaleźliśmy odpowiedzi na postawione w projekcie pytania. Młodzież i zaproszeni goście skłonieni zostali do refleksji, czy potrafią przezwyciężać powstające często w społeczeństwie, czy własnych głowach mury. W scenografii przeniesionej z podzielonego Berlina odbył się również wykład popularno – naukowy i panel dyskusyjny z gościem ekspertem p. Elizabeth Büttner – doktorantką na Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych). Temat wykładu brzmiał: „Wiedervereinigung in den Köpfen – Zjednoczenie w głowach” – Niemcy po upadku muru, problemy ekonomiczne, neonazistowskie zajścia w Niemczech Wschodnich we wczesnych latach1990, rozerwane rodziny. W swoim wystąpieniu p. Büttner podkreśliła ogromny wpływ Solidarności na to, co później wydarzyło się w innych częściach Europy, także w NRD. Wspomniała o ofiarach muru, tzn. o ludziach rozstrzelanych przez patrole graniczne podczas prób przekroczenia Muru Berlińskiego. Opowiedziała o nadziejach i obawach ludzi zgromadzonych w ten pamiętny wieczór pod Bramą Brandenburską, o konsekwencjach gospodarczych, o konstruowaniu nowego państwa z dwóch zupełnie obcych sobie systemów - RFN parlamentarnej demokracji i NRD - komunistycznej dyktatury, o projektowaniu nowej konstytucji i ustalaniu nowych zasad funkcjonowania państwa. Ekspertka nawiązała także do obecnie panujących nastrojów w Niemczech wspominając szeroko dyskutowaną w Parlamencie, gremiach politycznych i mediach sprawę obowiązkowych opłat dla obywateli na zachodzie kraju tzw. Solidaritätszuschlag – która to jest wykorzystywana do odbudowy Wschodu oraz o fenomenie „OSTALGII” – tęsknocie obywateli NRD do starych czasów, gdzie nie czuli się „obywatelami drugiej klasy”, nie obawiali bezrobocia i przyszłości. Przytoczyła w tym kontekście zjawisko „Homo Sovieticus” - człowieka komunizmu, przyzwyczajonego do życia w państwie totalitarnym, bez wolności, z ograniczonymi możliwościami. Po wykładzie odbył się panel dyskusyjny z gościem. W ożywionej dyskusji głos zabierali nie tylko uczniowie, także zaproszeni nauczyciele historycy i germaniści.

Dzięki projektowi udało nam się nie tylko upamiętnić kamienie milowe najnowszej historii, lecz także pokazać, że dzisiejsza młodzież jest skłonna do refleksji nad problematyką historyczną i zagadnieniami europejskimi, jest aktywna i chętnie włącza się w dyskusję nad kierunkiem rozwoju i przyszłości Europy poznając i reflektując najpierw jej historię.

Projekt wsparty był dotacją finansową Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana, za co szczególnie dziękujemy.


Osoby odpowiedzialne: Joanna Czajka-Ćwik, Agnieszka Mazur, Wychowawcy
W projekcie uczestniczą: uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum

Mapa serwisu
Europejski Fundusz Rolny
© Gmina Gorlice




Opracowanie   BITNET - strony internetowe, prezentacje multimedialne